Artykuł ukazał się w dwóch numerach „Saarauer Anzeiger” w 1929 r. Jego autorem był kupiec Gustav Paetzold, który mieszkał w Żarowie od 1865 r. Rodzina Paetzold prowadziła firmę handlową przy obecnej ulicy gen. Sikorskiego.

Zbigniew Malicki

Poniższa historia została przetłumaczona z gazety z roku 1929, znajdującej się w aktach Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Żarowie. Dokument przetłumaczono i sporządzono maszynopis najprawdopodobniej w latach 70-80. XX w.

Historia Żarowa do 1929 roku

Miasto Żarów jest pochodzenia słowiańskiego. Pierwszą wzmiankę historyczną Scharinow /Saarau/ znajdujemy w roku 1200. Sarowicz nazywał się Żarów w roku 1308, a Żarów od 1354 r. Żarów pochodzi od słowiańskiego słowa żar-ogień. Już sama nazwa Żarów oznacza starosłowiańską osadę. Polacy byli biedni, omijali góry i budowali na równinach swoje osady. Las spalono gdyż ścinanie drzew wymagało dużo trudu. Tym sposobem uzyskiwano ziemię pod uprawę. Pomiędzy korzeniami. spulchniali ziemię motyką albo sochą i siali między pniami drzew zboże pomiędzy Weistritz i rzeką Strzegomką znajdował się duży las. Celem i w celach obronnych osiedla były zakładane za rzekami i bagnami. Prawdopodobnie przy rzece Strzegomce były wielkie bagna. Pomiędzy Żarowem, a Kalnem nad Tarnówką wykopano zmurszały węgiel drzewny i urny. Można przypuszczać, że tam słowiańska osada na polach była. Również osady w okolicy Żarowa takie jak Łażany, Piotrowice, Kruków i inne.

W 1841-1843 zbudowano kolej żelazną z Wrocławia do Świebodzic. Do tej budowy dostarczał żwir były kapitan artylerii Kulmitz. Jego dotychczasowy sierżant Klamt był mistrzem i jego prawą ręką, a później naczelnym dyrektorem Firmy Kulmitz. Przy wydobywaniu żwiru dla budowy kolei nastąpiło odkrycie pokładów gliny/glinki/i złoża węgla brunatnego. Zbudowano fabryki, hutę szkła/Idahutte/, kafarnię początek dzisiejszej szamotowni, oraz Silesię która wówczas spółką komandytową była. Poza Firmą Kulmitz udziałowcami byli również udziałowcy z Wrocławia. W roku 1865 tam gdzie jest dworzec fabryczny była kopalnia gliny. Szkoły w Żarowie jeszcze nie było. Przy ulicy Armii Czerwonej było kilka domów. Z Łażan w kierunku Żarowa po stronie lewej jest dom mieszkalny Silesii, dalej była Restauracja/Huta/ stąd, aż do ulicy Mrowin byk jeden dom słomą kryty który zimą 1870 spłonął, a dalej wolne pole. Po prawej stronie ulicy były trzy domy również kryte słomą. Z obu stron toru kolejowego były domy wszystkie kryte słomą. Poczta znajdowała się w budynkach kolejowych.

W 1866 roku przyszła wojna z Austrią. Już w kwietniu wschodniopruscy kirasierzy stali tu na kwaterze. Ludność słysząc o niepowodzeniach wojennych uciekała i kryła się w lasach. Po pierwszych bitwach przychodziły codziennie pociągi z rannymi przez Żarów. Pociągi zatrzymywały się na naszej stacji gdzie ranni byli zaopatrywani przez mieszkańców. W Mrowinach i Łażanach wybuchła cholera. Mrowiny liczyły wówczas około 700 mieszkańców. Zachorowało ponad 100 osób. Zmarło 78 ludzi, a więc więcej jak dziesiąta część mieszkańców. W Żarowie natomiast nie było żadnego wypadku zachorowania. Wybuchła wojna 1870 roku nie ogarnęła paniką mieszkańców, lecz nastąpił zastój w handlu i zakłócenia w przemyśle, lecz gdy nadeszła wiadomość o zwycięstwach sytuacja się poprawiła. Fabryka Silesia zatrudniała trzydziestu niewolników francuskich, którzy ugasili pożar w fabryce. Stan dróg był bardzo zły. Rowy przydrożne wydzielały niemiłe zapachy. Oświetlenie Żarowa nastąpiło w osiemdziesiątych latach przez lampy olejo-gazowe. W całej okolicy nie było dróg bitych. Jedna furmanka z chrztem, która jechała do Piotrowic ugrzęzła w błocie na drodze. Droga z Żarowa do Wierzbna długie lata była w tak złym stanie, że na zarządzenie władz powiatowych została zamknięta. Początkiem 1880 roku odbyło się zebranie gminne na którym wszyscy właściciele domów mieli prawo do głosowania. Wybrano przedstawicieli do gminy. Pierwsze posiedzenie gminne odbyło się 10 marca w 1880 roku.

Prezentowany dokument posiada licencję CC-BY-NC-SA 3.0 PL: Wolne licencje Creative Commons: możliwość nieograniczonego, nieodpłatnego i niewyłączne korzystania z dzieła, aczkolwiek z wyraźnym zapisem o pochodzeniu dokumentu.

Dokument został przekazany bezpłatnie przez osobę, która chce pozostać anonimowa. Dokument trafia na Regał Pamięci do szuflady „Mapy / Dokumenty”.

Sehr geehrte Damen und Herren,

herzlich willkommen auf der Webseite „Bibliothek des Erbes des Saarauer Landes”. Wir sind eine Gruppe junger Leute aus der Stadt Saarau/Zarow und Umgebung. Wir möchten die Geschichte unserer Stadt und Region Saarau/Zarow bewahren. Alles was wir sammeln präsentieren wir im Internet, damit dieses Material erhalten bleibt und für jedermann zugänglich ist. Unsere Homepage hat einen nichtkommerziellen Charakter. Wir suchen Informationen und Material zur Geschichte der Stadt und des Umlandes. Interessiert sind wir an Ansichtskarten, Landkarten, Fotos, Briefbögen, Werbematerial und allem was in Verbindung zur Geschichte unserer Stadt steht. Wir sind sehr an Kontakt zu ehemaligen Saarauern oder deren Nachkommen interessiert. Wir laden alle Interessierten zu einer fruchtbaren Zusammenarbeit ein.

Wenn Sie sind im Besitz solcher gesuchten Informationen oder Materialien sind, dann bitten wir Sie mit uns Kontakt aufzunehmen. e-Mail-Adresse: kontakt@inicjatywab.pl

Poniżej przedstawiamy najważniejsze cechy charakterystyczne materiału historycznego, który pozyskano na Regał pamięci w ramach projektu: Biblioteka dziedzictwa kulturowego i historycznego Gminy Żarów.

ROK

lata 70. XX w.

TYP

Notatka

ILOŚĆ STRON

1 szt.

TŁUMACZENIE

Transkrypcja OCR

DIGITALIZACJA

Tak

WARTOŚĆ ZAKUPU

Darowizna